SISTEMANG PAMPAMILIHANG PANANALAPI

Stephen DeMeulenaere
Stephen@strohalm.nl
Strohalm Foundation
2002

Isinalin sa Pilipino ni Eric V. Encina
ericencina@yahoo.com

Pagpapahayag Ng Suliranin:

Maraming mangangalakal sa mga pamayanan o komunidad at mga pamilihan ang naghihirap sa kakulangan ng sapat na mapagkukunan ng halaga o salaping magamit sa pangangalakal or pakikipagkalakalan or pakikipagpalitan ng mga produkto. Nagdudulot ito ng paghihikahos o panghihina ng isang pamayanan o komunidad, sa ugnayang pagkakabuklod ng pang-ekonomiyang – samahan ng mga mamamyan habang sila ay nakikipagkompetisyon sa kakapusan sa pananalapi o pera, ang maaring bunga o resulta nito ay ang pagdami ng mga krimen, karahasan at kawalan ng dignidad ng isang pamayanan o komunidad. Ang isang imunumungkahing solusyon dito ay ang pagpapabilis ng tatlong paraan ng palitan ng produkto sa palengke o pamilihan o merkado sa pamamagitan ng pagbibigay o pagpapalabas ng isang Pangpamilihang Pananalapi. Ang bawat isa ay may bagay na magagawa para sa iba, at ilan ding bagay na kakailanganin nila mula sa iba. Ang sumusunod ay maaring gamitin sa isang pamilihan o palengke or merkado kung saan ang mga produkto ay  ipinagbibili o ibinibenta ng isang nag-kakaisang samahan, ang mg pang-ekonomiya ay naging mabuti para sa lahat.

Layon:

Ang Sistemang Pampamilihang Pananalapi ay nagkakaloob ng isang paraang magagamit sa pagpapalitan ng mga produkto o paninda sa isang palengke or merkado or tindahan or pamilihan sa paraang ligtas at malinaw, mababang halaga at madaling isagawa. Ang unang hakbang sa pagtatag ng isang ekonomiyang mga pagkakaisa ay ang pagsasaayos ng pagpapalitan ng produkto o paninda mula sa isang taong may ilang bagay na maiaalok sa mga nangangailangan o namimili, at  ganon din naman sa ibang maga tao na nag-aalok ng kanilang mga produkto. Sa kahulihan, makapagpapahayag ang tagapagsaayos ng pangkat ng mga kuro-kuro tungkol sa produksiyong local, pagpapahiram ng maliit na puhunan, ang laki o dami ng pamimili para mapainam or mapabuti ang kooperasyong namamagitan, at ang makakatanggap ng benipisyo, ang mga kasapi ng pamilihan o palengke o tindahan o merkado. Mula sa local na mga pamilihan ang sistemang ito ay maari ring maging pangrehiyon at pangnasyonal or pambansa na magkakaugnay ng mga pangpamilihan kung saan umiikot o ginagamit bilang instrumento o bagay sa pagpalitan ng produkto o paninda ng Pampamilihang Pananalapi.

Ang Pinangmulan:

Noong 1995, sinubukan sa Arhentina ang tulad nitong Pampamilihang Pananalapi para mapasigla ang pagpapalitan at sa muling paggamit ng mga bagay para sa layuning pangkalikasan o pang-ekolohikal. Naging tanyag ang mga  pamilihan, naging tanyag ang pamumuhay sa lungsod o syudad, ang pang-rehiyon at pangnasyonal ng mga samahan ng manggagawa ay nabuo. Gayon man, ang pagkakaroon ng mga suliranin sa pagpapatupad sa layuning ito ay kridibilidad ng Sistemang Pampamilihang Pananalapi ngunit nagkaroon ng mga problema. Sa pamamagitan ng ganitong Sistemang Pampamilihang Pananalapi ay naisatama ang mga kamalian na nagawa sa mga Sistemang Pampamilihang Pananlapi sa Arhentina.

Rasyonale:

Ang pagpapakilala ng isang pampamilihang pananalapi sa mga lugar ay isang napagandang pamamaran kung saan ang kakulangan ng pera o salapi ay makakatulong sa bawat isa. Ang kaunlaran ay nagmumula sa mga yaman, mga produkyon, mga serbisyo, mga kaalaman at kakayahan na may mayroon sila. Ang uri ng ganiton pamilihan ay isang halimbawa ng isang pagbabago sa isang komunida sa mga relasyong pang-ekonomiya na mag-re-resulta sa isang pagsulong sa mga relasyong pang-tao sa pamayanan.

Kapakinabangan:

Ayon sa karanasan sa Arhentina, ang sistemang ito ay murang o madaling simulan, sa maliit sa panimula at simple lang ang pamamalakad, at nagpapakita ng isang malaking kakayahan na lumawak sa mabilis na panahon sa iba pang mga pamilihan o tindahan or merkado. Ito ay lumilikha ng ayos o kalagayan kung saan ang mga kupon na may suporta-kredibilidad ng mga tao ay bigyan ng pansin, at ito ay makakapagbibigay ng katuparan o implementasyon sa mga iba pang abanseng sistemang pangpalitan sa pamayanan or komunida.

Ang Layunin ng Proyekto:

Ang pagpapalabas ng isang kupon para sa isang pamilihan para maisaayos o maisakatuparan ang pagpapalitan ng local ng mga produkto at mga serbisyo para makuha ng mga tao ang kanilang pangngailangang panglokal, lalong lalo na ang paglikha ng mga pagkakataon o oportunidad for sa bagong produksyon sa pamamagitan ng isang pamilihang-lugar para maisaayos ang palitang lokal. Sa pamamagitan nito, ang pamilihang-lugar ay nagpapasigla ng pangangalakal na hindi nangyayari sa pangkasakuyang sistema. At saka ito ay makakatulong sa pagtatayo na isang estruktura na garantisado ng mga tao na lilikha ng isang tradisyon ng responsibilidad na pantao o panlipunang pananagutan.

Mga Bagay na Kinakailangan:

.  Mga serox ng mga kupon at bilangan ng bilang na mga piraso ng papel, na makikita sa katapusan nitong dokumento.

.  Isang bilog na “rubber stamp” para sa harap ng bawat sulat o tanda.

.  Kahit sampung (10) ibat-ibang parisukat ng mga selyo o tatak.

.  Buletin Bord para sa listahan ng mga Handog at mga Hiling.

Hangarin Ng Proyekto:

1. Ito ay para makilala ang mga sumasaling miembro ng pamayanan.
2. Para din malaman ang mga maaaring maialok ng mga mga miembro o kasapi sa bawat isa para sa pangangalakal.
3. Para magpalabas ng isang kupon na para gamitin sa pamilihina o tindahan o merkado.
4. Para panatilihin ang kalinawan sa pamamahala ng ekonomiyang pangpamilihan.
5. Para magtaguyod ng isang Pondo Para sa Pamayanan para puhunan sa mga negosyong pang-lokal at mga pangpamayanang  proyekto na pinoponduhan sa pamamagitan ng pag-gamit ng isang buwis pangpamayanan na isinasakatuparan sa isang pamilihan.
6. Para magpasimuno o magbigay sigla sa komersyo at bigayang pangangalakal.
7. Para sa Tradisyon ng pantao o panlipunang responsibilidad at garantiya.

Mga Resulta Ng Proyekto:   

1. Nagdadala ng mga produkto ang mga miembro ng pamayanan and matagumpay na nakikipag-kalakalan sa bawat isa o sa ibang tao, ang pagpapalitan ng mga miembro ng pamayanan ay napapalakas o nag-iinganyo sa pag-unlad.
2. Nagpapa-unlad ng isang diwa ng pakikipag-ugnayang buo sa pang-ekonomiya, at nagpapasagana sa mga relasyong pangtao sa buong pamayanan at higit pa roon.
3. Ang karagdagang pera na nasa mga miembro ng pamayanan na pwedeng gamitin na limitado ang oras at ang lugar ng pamilihang lugar.
4. Nag-papasigla ng produksyon ng mga bilihin at serbisyo para sa lokal na pamilihan na lumilikha ng iba pang antas ng espesialisasyon.

Proseso:

Koordinasyon:

Tagapasimula: Nagsisimula ang proyekto sa isang tao na nagpapasimula ng programa.  

Tagapag-kontak: Ito ay maari ding  ang Tagapasiluma, ang isang tao na kayang    magtayo o magbuo ng programa.

Kalihim: Nagpapanitili ng mga sulat o dokumento sa mga pinang-uusapan at pag-aaral tungkol dito na ginagawa.

Ingat-yaman: Ang nag-iingat ng mga rekord finansyal o gastusin ng operasyon o pamamahala ng sistema.

Grupo na Nagsusuri ng Kalidad: Isang grupo na mga 3-4 na tao na nagsusuri sa kalidad ng mga produkto o bilihin at mga serbisyo na ipinabibili o ibinibenta sa lugar pamilihihan.

Grupo na Nagsusuri ng Presyo:  Isang grupo ng 3-4 ma inaalam ang halaga at presyo ng mga bilihin o produkto at mga serbisyo na ibinibenta sa pamilihan.

Paghahanda:

1. Kalingang maglabas o mag-serox ng mga maliliit na denominasyon na pera o notes mula sa halimbawa  sa susunod na pahina and lagyan ng tatak na may pabilog na tatak o selyo sa harap.
2. Ang listahan pirasong papel ay sineserox mula sa halimbawa sa masunod ng pahina.
3. Ang isang pamilihan ay sinisigurado at ang pagpapahayag ng unang pagbibilihan ay ginagawa na bilang ng 20 katao.
4. Sa pamamagitan nito, ang mga tao ay masiglang dinadala o iniaalok ay mga hindi na nila kailangang mga gamit, at sa huli ay magdadala na rin sila ng mga produkong lokal na gawa. Ang bawat tao o kasapi ay dapat magdala ng mga bagay o bilihin o gamit at mga serbisyo na may halaga, halimbawa, P500 o $10 Dolyares na  may katugma sa unang pamilihan.
5. Ang karapatang halaga ng mga bagay, gamit o produkto at mga serbisyo na gagawin sa pangangalakal ay dapat ayusin para magkaroon ng tamang timbang or balanse sa bawat mga mangangalakal.

Simula ng Pamilihan:

1. Ang pamilihan ay nagsisimula sa isang samahan, kung saan ang bawat miyembro ay magpipresenta ng mga bagay na nasa kanila para sa samahan, at ang mga bagay na kakailananin ng buong samahan. Ito’y maaaring nasusulat sa halip gumagawa sila ng mga malalaking Bulitin Bort at ito’y inilalagay nila sa mga pampublikong lugar.
2. Ang mga nakikilahok sa samahan ay nararapat na ibalik ang kita pagkatapos ng pagbibinta bago sila umalis.
3. Kung may mga karagdagang bayarin na ipapatupad, ito’y kinakailangang ipapaliwanag sa mga miyembro, ang halaga na napagkasunduan, at kung saan gagamitin ang pera (halimbawa, bayad para sa mga serbisyo ng mga namamahala, maliliit na pagpapautang o proyektong pangkumunidad).
4. Ang Grupong Tagapagkontrol ng Presyo ay nagsusuri ng mga paninda na dadalhin sa pamilihan para sa halaga at presyo nito at ang mga kasapi ay magtatanggap ng pantay-pantay na halaga ng presyo ng mga paninda ay inaasahang maibibinta para sa isang kupon. Sa unang pamilihan, ang mga tao ay hinihikayat na magdala ng limitadong halaga ng paninda, halimbawa 5 o 10 US kabuuang halaga.
5. Ang Pangunahing Talaan ng mga Pananagutan o Ledger ay puno na,naitatala ang kanilang mga pangalan o pangalan ng mga kasapi, ang mga serbisyo o mga produkto o paninda na gusto nilang ibinta sa pamilihan, at ang ibinigay na presyo sa isang tao na nakatala sa Amount Received kolum.

Pangalan ng Pamilihan			Petsa ng Pagtitinda
Pangalan	Paninda/ Serbisyo	Halagang Natanggap	Halagang Ibinalik	Balanse

Pagkatapos, ang mga mangangalakal ay magpapatayo ng kanilang mga puwesto sa pamilihan. Ang tagapag – ayos ay makikipag – ugnay sa mga puwesto nang sa ganoon tagatinda ng magkaparehong produkto ay nagkakasama – sama sa isang lugar.

Kapag naiayos na ang mga puwesto, magbibigay na ng signal para simulan na ang kalakalan.

Sinisiguro ng Grupo ng mga Sumusuri ng Presyo at Kalidad ng mga produkto na ang mga mangangalakal ay talagang nagnenegosyo at nagtitinda, at hindi binabago ang mga presyong nakalista nang sila’y magsimula sa pagtinda sa pamilihan. Pagkatapos ng Pagtitinda

Pagkatapos ng pagtitinda, ibibigay ng mga mangangalakal ang kanilang kupon o listahan na nakatala sa Amount Returned kulom bago sila aalis. Ito ang tatanggaping halaga ng negosyante sa simula ng kasunod na pagtitinda.

Kung ang negosyante ay aalis ng tindahan na may negatibong balanse, sila’y paaalahanang magdala ng mga paninda o produkto sa kasunod na pagtitinda para ibinta at mapunan ang kanilang balanse.

Kailangan na ang mga naitalang kabuuang halaga sa mga kolum ay pantay – pantay. Kung pantay, nanganghulugan ito na ang lahat ng pera ay naibalik at walang nawawala. Kapag ang lahat ng pera ay naibalik, ito’y maaari nang magpakopya at ang mga kasapi ay pinagsasabihan na ibalik na ang lahat na kinitang pera.

Kung ang Kupong Pampamilihan ay Hindi Naibalik:

(Kupon – isang piraso ng papel o tiket na nagbibigay ng tiyak na karapatan sa taong humahawak nito.)

Kung ang pera ay nawawala,  ang taga – ayos (facilitator) ay kailangang bumili ng istamp ito’y ilalagay sa likod ng sulat (note) at e – balidet ito sa bawat pagtinda. Lagyan ng istamp ang likod ng sulat kapag ito’y naibalik na pagkatapos ng pagtinda, nang sa ganoon kung ang mga ito’y mawawala, walang makakaalam kung ano ang lagay ng mga istamp hanggang sa kasunod na linggo. Ang mga kasapi ay tatanungin kung may perang nawawala noong nakaraang linggo. Nasa tagapag – ayos ang pagpapasya kung ano ang gagawin ditto.

Pagpaplano sa susunod na Pagtitinda, at sa Hinaharap:

1. Kung ito’y hindi nagawa ng inisyetor bago ang unang pagpupulong, sa kasunod na pagpupulong, ang grupo ay mabuo na. Pipili sila ng coordinator, kalihim, ingat – yaman, taym – keper, modereytor, quality control group ( 3 – 4 katao), tagapagkontrol ng presyo (3 – 4 katao). Ganoon din ng tagapagtanggap na tatanggap at aalalay sa mga bagong miyembro, 2 – 3 mag – iikot – ikot sa pamilihan sa oras ng pagtitinda.
2. Ang mga kalahok sa unang pamilihan ng 20 katao ay makapagdesisyon kung bubuksan o hindi ang pamilihan sa ibang mga kalahok. Sa ganitong sitwasyon, ang mga bago miyembro ay maipakilala lamang ng nauunang mga miyembro, at ang mga unang miyembro ang mananagot sa anumang maling paggamit ng sistema (sistemang pampamilihang pananlapi) ng mga bagong miyembro at sila rin ang mananagot sa balansing iniwanan ng mga nag – alis na bagong miyembro at hindi nagbayad ng kanilang mga balanse. Ito ay matutunton sa pamamagitan ng pagtatag ng isang “Puno ng Pampamilihang Pamilya” o “Marketplace Family Tree”. Kailangang ilagay ang patakarang ito sa bagong Kasunduan ng Pagkamiyembro.
3. Kung ang pamilihan ay maging kilala na, kailangan nang maghingi ng dagdag na pambansang pananalapi (national currency) mula sa mga miyembro. Gagamitin ito na pambayad sa pagpapalimbag at gastusin sa pamamahala, ang iba ay gagamitin para sa pondong pampamayanansa pagpapautang ng pambansang salapi o pampamayanang proyekto.

4. Ang halaga ng mga serbisyo at mga bilihin na naibinta ay maaaring tataas sa hinaharap.

Mga Posibling Panganib:

1.      Ang programang ito ay nangangailangan ng isang tapat atmapagkatiwalaang faciliteytor, bookkeeper, at ang taong uupo sa mga tungkuling ito sa hinaharap, ay kailangan ding tapat at mapagkakatiwalaan.

2.      Ang mga proseso ay dapat maitatag na may tiyak na kalinawan at dobling pagsusuri ng iba pang tao.

3.   Ang pinakakilala na tagapagtinda ang maaaring maingat na mag – ipon ng pamilihang pananalapi. Ang facilitator(s) ay siyang magbabantay nito sa pamamagitan ng pagsusuri sa dahon ng kautusan pagkatapos ng pagtitinda, at siya rin ang nagpapabuti ng mga istratehiya ng mga negosyante upang bawasan ang kanilang positibong balanse kung kinakailangan.

4.   Kung may nakikitang maling sulat sa isang pamilihan, kailangang lumimbag ng bagong hanay ng sulat, at ang mga kalahok ay nararapat na pagbabayarin ng pantay – pantay para rito, ng sa gayon ang bawat kalahok ay magbabantay sa isa’t – isa upang maiwasan ang anumang pangyayari sa hinaharap.

   Mga Serbisyo

Ang halaga ng mga produktong ibibinta sa palengke ay kailangang tama at may tatak na ng karampatang presyo at kung anong uri ang mga ito. Kung tungkol sa serbisyo ang pag – uusapan, hindi ganito. Kaya, dapat tantiyain ang uri ng mga serbisyong iniaalok ng mga manggagawa at  kung ano ang tiyak na bilang ng serbisyo ang pinagagawasa loob    ng pamilihan, ay iyon lamang ang nararapat nilanggawin. Kung dili, mas higit pa ang hanapbuhay o gawain ng mgamanggagawa kaysa sa mga nagtitinda ng mga produkto.

Katapusan o Resulta:

Ang pagtatatag ng isang sistema para sa isang pansariling kaunlarang pang-ekonomiya ay isang unang hakbang sa kahit anong progragramang pangkaunlaran. At mula sa sa isang pagbabago sa mga relasyong pang-ekonomiya sa mga tao, ang pagbabago sa relasyong pangtao ay makikita rin. Ang isang pamilihan para sa pagpapalitan o pagbebentahan ng mga produkto at mga serbisyo ay ang unang hakbang sa pagpapatayo ng isang ekonomiya ng pakikipag-isa na kung saan ang mga tao ay nakikipag-ugnayan sa pang-ekonomiya at pantaong pakikitungo, at ito rin ang nagbubukas sa pakikibaka sa iba pang mga bagay-bagay kagaya ng problema sa kapaligiran,  krimen, pagplaplanong pang-pamayanan, kalusugan, kahirapan, at ang pagkakataon sa pamamagitan “maliit na pautang”, pangmalakihang pamimili, pakikasama o kooperasyon at iba pa.

Ang halimbawa ng Pampamilihang Pananalapi (ang hugis ay pwedeng gawing hiwa-hiwalayin at ayusin

Ang isang gomang pangtatak ay inilalagay na bilog para makilala kung ano o kung sino ang nagpapalabas na grupo o organisasyon o kung ano ang talagang pamilihan kung saan ang pananalapi ay gumagalaw o umiikot o ginagamit. Pagkatapos ng bawat pagtitinda, at ang lahat ng kwarta ay ibinalik na, ang isang gomang pangtatak ay ginagamit sa likod ng mga kwarta para malaman kung anong pamilihan ang nagdala, o malaman o makilala nag bayarin ay nabayaran at sumakatuwid ang nota o note ay balido. Sa ganitong paraan, ang bayarin ay pwede ring gawin sa bawat bilang ng mga kalahok. At dahil sa dapat ibalik ang mga nota o notes ng bawat pamilihan, ang pangtatak ay ginagamit pagkatapos na ang mga nota o notes ay naibalik, para nang sa ganoon ang pangtatak ay hindi na makilaka at makopya pa ang mga nota o notes.

_________________________________________________________________

1000

               Pamilihang Kupon          (Circle Here)      

Ang kupon na ito ay gagamitin lamang para sa pangangalakal sa loob ng pamilihan at dapat ibalik pagkatapos ng bilihan o pamimili. And kupon na ito hindi pwedeng ipalit sa pambansang pananalapi.

Mga dumalong Pamilihan  /   Tatak Balido o Validity Stamp

Square box here

________________________________________________________________________

5,000    (same as above) 10,000  (save as above)

Pangalan Ng Pamilihan:                                          Petsa Ng Pamilihan o Pamimili:

Pangalan                  Natangagap na Halaga           Ibinalik na Halaga        Balanse

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Kasunduan sa   Pag-anib

. Ang mga bagong kaanib o miembro ay maari lamang lumahok  sa pamamagitan ng rekomendasyon o pag-tukoy ng mga miembro na.

. Ang mga miembro o kaanib ay mananagot sa mga ugali ng mga bagong miembro o kaanib na kanilang nirekomenda na lumahok sa pamilihan.

. Ang mga miembro ay mananagot sa mga kamalian ng mga bagong miembro sa utang o pautang na kanilang tinanggap na dapat gawin sa mga kupon o sa pambansang pananalapi.

. Ang mga miembro o kaanib na nag-aalok  ng mga produkto o bilihin at mga serbisyo ay dapat gumalang sa mga limitasyon o hangganan na ipinapatupad sa pamilihan para hindi magkaroon ng isang malaking pag-kakaiba sa dami ng mga produkto o bilihin o ng mga serbisyo na ipinagbibili sa pamilihan sa mga mangangalakal.

Tapos - End